EN DAN ZIE IK VANUIT MIJN OOGHOEK EEN WITTE STOF MET ZWARTE STIPPEN

Je ruikt mandarijn met een vleugje kaneel en opeens sta je in de grote vierkante keuken van je grootmoeder. Je ziet haar aan het aanrecht, ze kneedt deeg. Je hoort haar stem, ze draait zich naar je toe, lacht en geeft je een klein hapje van het roomkleurige deeg. Het smaakt geweldig. De herinnering is sterk, levendig, alsof het gisteren plaats vond. Dát is wat geur soms met je doet. Het kan je terug brengen naar een plek die ergens diep verborgen ligt in je herinnering.

Hoe kan dat? Wat is hier het geheim?

I see my young beautiful mother standing on the deck of a military ship. She is wearing a white summer dress with black dots. She laughs, she is happy.

Ik zie mijn jonge, mooie moeder op het dek van een marineschip. Is het een receptie? Het is in ieder geval warm. Ze draagt een witte zomerjurk met zwarte noppen. Ze lacht, ze is vrolijk.

Ik ben geen hersenwetenschapper, dus we doen de verklaring even vanuit een notendop: dat wat er in je neus voor zorgt dat je kunt ruiken (de olfactory bulb), heeft een directe connectie met twee plekken in je hersenen die zowel emotie als herinnering oproepen. Daarom kan een bepaalde geur een herinnering losweken die verbonden is met die geur.

Een foto, geluid of aanraking zullen de ‘memory box’ nooit op deze manier openen want deze drie zitten op een andere plek in je hoofd.

En hier heb ik een vraag. Kom maar mee.

Ik zit aan een tafel in een Italiaans kantoor. De tafel is bedekt met stoffen. Vanuit mijn ooghoek zie ik een prachtige roomwitte stof met zwarte noppen. En ik krijg een schok. De tafel verdwijnt. Ik zie mijn jonge, mooie moeder op een dek staan van een marineschip. Lachende mannen in witte uniformen met glazen in de hand. Een receptie? Het is warm. Mijn moeder draagt een witte zomerjurk met zwarte noppen. Ze lacht, ze is vrolijk.

Dat is mijn stof, wijs ik naar de zwarte stip.
En ik koop er meters en meters van. De experts waarschuwen me dat wit, zwarte stip of niet, een moeilijke kleur is om te verkopen.

Kan best waar zijn, maar het is onmogelijk om mijn moeder te weerstaan, daar op dat dek van dat marineschip. Haar jurk, haar vrolijkheid. Het is lang geleden, maar toch moet dat beeld zich in mijn kinderhoofd hebben genesteld.

En de olfactory bulb was niet eens getriggerd door een geur.
Hoe dat dan kan.